---

Over stikstofvervuiling

Wereldwijd heeft stikstofvervuiling een impact op het milieu en klimaatverandering. Stikstof zelf is essentieel voor levende wezens en heeft bijgedragen aan toenames in voedselproductie. Echter leidt te veel stikstof tot verzuring en interactie met andere elementkringlopen. De interactie van stikstof met koolstofdioxide kan bijdragen aan klimaatverandering, aangezien menselijke daden de natuurlijke kringlopen verstoren door vervuiling. De voornaamste vervuilende stikstofcomponenten zijn stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3). Deze verbindingen vervuilen via uitstoot, concentratie in de lucht, en depositie wanneer het op bodemniveau wordt opgenomen.

Stikstofvervuiling in Nederland per sector

Stikstofvervuiling heeft verschillende oorzaken: voedselproductie, industrie, de bouw en transport. Volgens het RIVM is de stikstofuitstoot, grotendeels vanuit de landbouw, afgenomen sinds 1990. Alsnog veroorzaken stikstofoxiden en ammoniak stikstofdepositie.

De bronnen van stikstofdepositie zijn: landbouw (46%), verkeer (11%), industrie en de bouw (8%), ammoniak uit zee (2%) en andere landen (32%). Landbouw heeft een ernstige impact op stikstofdepositie, maar transport veroorzaakt vooral een ernstig stikstofeffect op luchtkwaliteit, terwijl de industrie- en energiesector eerder stikstofvervuiling veroorzaken door de uitstoot van broeikasgassen.

Stikstofvervuiling & Nederlandse landbouw

In Nederland draagt de landbouw voor 46% bij aan stikstofdepositie.* Binnen de landbouw draagt vooral de veehouderij bij aan stikstofvervuiling. Veel vervuiling komt in de vorm van ammoniak, bijv. door mest. Uiteindelijk vindt stikstofvervuiling plaats in de hele veehouderijketen, inclusief veevoerproductie. Opties om de vervuiling te verminderen zijn o.a.: efficiënte veevoerproductie door ‘vanggewassen’, efficiënt gebruik van mest met verminderd gebruik van kunstmest, en simpelweg de veestapel inkrimpen.**

* De landbouworganisatie Mesdagfonds beweerde eerst dat dit getal 25% moest zijn. Kort daarna gaf het een fout toe in de berekeningen, m.b.t. de verhouding tussen ammoniak en stikstofoxiden (Braakman, 2020).
** Bijvoorbeeld melkveehouders op Schiermonnikoog willen hun veestapel inkrimpen met 35% om stikstofvervuiling tegen te gaan (Sol, 2019).